Marka Yedeklemesi
Marka yedeklemesi, bir şirketin veya bireyin, gelecekte kullanmak amacıyla bir markayı tescil ettirme işlemidir. Bu işlem, genellikle şu durumlarda yapılır:
Pazar genişlemesi: Şirket farklı ürün veya hizmetlere girmek istediğinde, yeni ürün veya hizmet için önceden marka tescil ettirerek rekabette avantaj elde eder.
Marka koruma: Şirket kendi markasının benzer veya aynı şekilde kullanılmasını engellemek için, farklı dilde veya farklı harflerle yazılmış benzer markaları tescil ettirebilir.
Marka ticareti: Bazı kişiler, tescil ettirdikleri markaları daha sonra yüksek fiyatlara satmak amacıyla marka yedeklemesi yaparlar.
Bilindiği üzere Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 9 ve 26’ncı maddeleri, tescilli bir markanın kullanılması gerekliliğini vurgulamakta olup, SMK’nın 9’uncu maddesi, kullanmama için haklı bir nedeni yoksa marka sahibinin tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde markayı ciddi biçimde kullanmasını öngörmektedir. Kanunun 26’ncı madde hükmü ise, bu sürenin sonunda markanın kullanılmadığının tespiti halinde üçüncü kişilerin talebi üzerine markanın iptaline karar verilebileceğini düzenlemektedir. Bu hükümler, tescilli markaların ekonomik hayatta aktif olarak kullanılmasını teşvik ederken, kullanılmayan markaların ise iptal edilerek piyasada haksız rekabete yol açmasını önlemeyi amaçlamaktadır. Ancak uygulamada, markanın kullanılmaması nedeniyle Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) veya Mahkemeler nezdinde iptal edilmesini bertaraf etmek veya aleyhe açılan davanın sonuçlarından kurtulmak amacıyla kötü niyetli marka başvuruları yapılmaktadır. Bu tür başvurular genel olarak “markanın yedeklenmesi” (repeat trademark, repeat application) olarak adlandırılmaktadır.
Marka yedeklemesi, bazı ülkelerde yasal sınırlamalara tabi olabilir ve kötü niyetli kullanımlar için cezalandırılabilir. Örneğin, bir markayı hiçbir zaman kullanma niyeti olmadan sadece başkalarını engellemek amacıyla tescil ettirmek, birçok ülkede yasa dışıdır.
Marka yedeklemesinin potansiyel riskleri:
Yüksek maliyet: Birçok marka tescil işlemi maliyetlidir.
Yasal sorunlar: Kötü niyetli marka yedeklemesi, hukuki sorunlara yol açabilir.
Kayıtların yönetimi: Çok sayıda marka tescili, yönetim yükünü artırabilir.
