Öfke Problemi
En kısa tanımıyla öfke; bireyin hoşuna gitmeyen, istemediği bir durumda gösterdiği tepkiye denir. Öfke insanların aklında olumsuz davranış olarak çağrıştırsa da aslında sevmek, üzülmek gibi doğal bir duygu çeşididir. Günlük yaşam içinde insanlar zorlu koşullar içine girdikçe öfkelenecekleri bir çok durumla karşı karşıya gelebilir ve öfkelenir. Günlük hayatta iletişim içinde bulunduğumuz insanlar ile yaşadığımız çatışmalarda ve aile içindeki sorunlarda öfkeli bir ruh halinin oluşmasında katkısı olan unsurlar içinde gösterilir. Sonuç olarak öfke duygusunu kabul edilebilir düzeyde yaşamak çok insani bir duygudur.
Ancak öfke insanın karşılaştığı durumla doğru orantılı değil ise ve kişinin karşısındaki kişi ile olan iletişim bozuyorsa bu durumda normalde oluşan öfke gibi bir öfkeden söz edilmez. Buna öfke kontrol bozukluğu denir. Öfke kontrol bozukluğu genelde öfkesini sürekli içine atan, farkında olmadan öfkesini bastıran insanlarda görülür. Sürekli içine atılan ve bastırılan öfke, beklenmedik zamanda beklenmedik bir anda kontrolsüz bir biçimde bireyi esir alır. Öfke problemi basit bir sinirlenme hali ile kesinlikle karıştırmamalıdır. Bireyin sağlıklı bir şekilde düşünmesini engelleyen, düşünce ve davranışlarının kontrol edilemez hale getirilen bu sorun, bazen kısa süreli ya da uzun süreli de olsa sonrasında derin bir pişmanlık hissi yaşamaya neden olur. Bu kişide derin bir boşluk hissi oluşturur.
Arada sırada sinirleniyor, sakinliğinizi kaybediyorsanız bu öfke kontrol problemi ya da öfke kontrol bozukluğu yaşadığımız anlamına gelmez. Doğru bir tanımlama yapılması için ruh ve sinir sağlığı uzmanları duygu, davranış ve fiziksel belirtilerin hepsine doğru teşhis için bakar. Duygusal açıdan bakılınca öfke problemi sürekli sinir hali ve kaygı bozukluklarına yol açarken, öfke nöbeti geçiren insanlar genelde davranışlarını ve hareketlerini kontrol edemezler. Hatta sözlerini ve davranışlarını kontrol altında tutmakta zorlanırlar. Bazı öfke nöbetlerinde ise kişinin kontrol mekanizması direk devreden çıkar ve sözleri ile davranışlarını kontrol altında tutamazlar.
Öfke gibi güçlü bir duygu aynı zamanda bedensel olarak da fiziksel değişikliklere sebep olur. Vücutta, kalp çarpıntısı, tansiyonun yükselmesi, baş ağrısı, ellerde ve ayaklarda karıncalanma, ellerde terleme ve göğüs sıkışması gibi semptomlara neden olur.
Öfke kontrol bozukluğu sebebi olarak birbiri ile bağlantılı bir çok husus ön plana çıkar. Öfke probleminin kaynağı kişiden kişiye değişiklik gösterse de belli başlı durumlar öfke kontrol bozukluğu sorununa neden olur. Birçok psikolojik sorunun nedeninde olduğu gibi öfke kontrolünde de çocukluk yaşantısı ve ailenin davranış biçimi önemlidir. Sürekli baskı, şiddet ve yargılayıcı bir tutumla büyüyen çocuklar duygularını ifade edemedikleri için öfkelerini de sağlıklı bir şekilde yaşayamazlar. Ailesi tarafından fiziksel şiddet gören çocuklar da saldırganlığı ve öfkeyi bir sorun çözme yöntemi gibi algılayıp bu yönde davranış geliştirirler. Bu durumda da öfke kontrol mekanizması bozulur. Bununla birlikte çocuklukta yaşanılan taciz, şiddet, boşanma gibi tramvatik yaşantılarda öfke problemine neden olur.
Bir insana verilebilecek en büyük ceza onu yok saymaktır. Dışlanmışlık duygusu zaman zaman herkesin yaşadığı ve kişiye kendini kötü hissettiren bir duygudur. Fakat çocukluktan beri yok sayılan ya da dalga geçilen çocuklar içinde büyük bir öfke biriktirir. Kendini göstermek için öfkelenmek, hiddetlenmek gibi abartılı tepkiler vermek zorunda kalabilirler. Zamanla bu davranışlar alışkanlık haline gelir ve öfke problemi kronikleşir. Sebebi ne olursa olsun öfke kontrol bozukluğu, insanın yaşantısını, ilişkilerini ve sağlığını olumsuz etkileyen bir durumdur.
