Otizm
OTİZM
Otizmin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, tek bir nedeni de bulunmamaktadır. Yapılan araştırmalarda otizmin nedeni genetik ve genetik olmayan veya doğum komplikasyonları, viral enfeksiyonlar ve çevre kirliliği gibi çevresel etkiler olarak görülmektedir.
Otizm, ilk 3 yaş içinde ortaya çıkan ve yaşam boyu süren, özellikle sosyal ilişkiler kurma ve sürdürmede zorluklara neden olan gelişimsel bozukluktur. Sözel ve göz teması kurma ve jest-mimik kullanımı gibi sözsüz iletişimde zorluk yaşanması ile karakterizedir. Konuşma kabiliyetinin geç ya da sınırlı olması, kolları sallama ve yüksek seslerden hoşlanmama gibi belirleyici ve tekrar eden belirtiler gösterirler. Otizm her yaşta teşhis edilebilse de semptomlar daha çok yaşamın ilk 3 yılında ortaya çıktığı için gelişimsel bir bozukluk olarak kabul edilmektedir.
Otizmde belirli görüntülere, seslere, kokulara, ışıklara veya fiziksel temasa karşı duyarlılık, davranış, yeme-içme ve hareketlerde takıntılı olma ve bunları tekrarlama, aktiviteler arasında geçişte zorluk yaşama, sosyal iletişimin sınırlı olması ve göz temasından kaçınma sıklıkla görülen belirtilerdir.
Otizmi bulgusu olarak değerlendirilebilecek belirtiler şunlardır:
• Çok az göz teması kurarlar ya da hiç kurmazlar
• Nesnelere, özellikle dönen neslere karşı aşırı ilgilidirler
• Kendileri ile doğrudan konuşulduğunda oralı olmazlar
• Eller, kollar, parmaklar veya kafalarını tekrarlayan şekilde hareket ettirirler
• Hep aynı şeyi yeme, aynı şeyle oynama gibi belli düzende olma takıntıları vardır
• Işık, renk, koku ve seslere karşı değişik tepkiler verirler
• Jest ve mimik kullanımı gibi sözsüz iletişim ya hiç yoktur ya da sınırlıdır
• Sarılma gibi yakın temastan hoşlanmazlar
• Ekolali olarak bilinen devamlı olarak bazı kelimeleri tekrarlarlar
• Konuşma ve dil becerileri gelişiminde gecikme görülür
• İhtiyaçlarını karşılayacak kişinin kolunu çekiştirerek derdini anlatmak
Otizm Nasıl Teşhis Edilir?
Teşhisi anne karnında mümkün olmayan otizm, kız çocuklarına oranla erkek çocuklarda dört kat daha fazla görülmektedir. Bunun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Otizm teşhisi laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemleriyle konulmamaktadır. Tanı, çocuk psikiyatristi tarafından çocuğun gözlemlenmesi, aileye bazı soruların sorulması ve gelişim testleriyle konulur. Ayırıcı tanı, eşlik eden hastalıklar yönünden gerekirse kan tahlilleri, nörolojik, kulak-burun boğaz, metabolik hastalıklar için başka uzmanlık alanlarından konsültasyon istenebilir. Otizm spektrum bozukluğunu tamamen ortadan kaldırmayı sağlayan herhangi bir tedavi yöntemi yoktur.
