Teknoloji Bağımlılığı
Teknoloji bağımlılığı, başta sosyal medya ve oyun, online alışveriş ve uygulamalarda takıntılı bir şekilde vakit geçirmek ve buna bağlı olarak kişinin kendini sosyal hayattan soyutlamasıdır. Modern çağın en yaygın sorunlarından biri olan teknoloji bağımlılığı özellikle çocuklar arasında hızla yayılmaktadır. Ebeveynler ve eğitimciler için bu durumun belirtileri ve mücadele yöntemleri hayati önem taşır.
Sağlıklı teknoloji kullanımı, çocukların gelişiminde dengeli bir rol oynamalıdır. Teknoloji bağımlılığı, akıllı telefonun ortaya çıkışıyla kişinin sosyal medyada, oyunlarda, online alışveriş sitelerinde ve uygulamalarda bilinçsiz, kontrolsüz ve takıntılı bir şekilde zaman harcamasıdır. Bu zaman harcama kişiyi aynı zamanda sosyal hayattan da soyutlar.
Teknoloji bağımlılığı ile mücadele eden insan sayısında özellikle internet ve akıllı telefonların ortaya çıkışı ile birlikte ciddi bir artış yaşanmıştır. Bireyler çevrimiçi iken beyinlerinde gelişen nörolojik değişiklikler göz önüne alındığında teknoloji bağımlılığı davranışsal bağımlılıklar başlığı altında incelenir. Davranışsal bağımlılıklar başlığı altında incelenen diğer yaygın alışkanlıklar kumar ve seks bağımlılıklarıdır. Teknoloji bağımlılığı aynı zamanda dijital bağımlılık, internet bağımlılığı ya da internet kullanım bozukluğu olarak da adlandırılır.
Teknoloji bağımlılığının, çocukların gelişimine zarar vermemesi adına profesyonel bir destek alınarak gelişim sürecinde dengeli bir role sahip olmalıdır. Başta çocuklarda olmak üzere her yaştan insanda görülen ve bilinçsizse sosyal medya kullanımı olarak da adlandırılan teknoloji bağımlılığının gelişiminde etkili kabul edilen başlıca nedenler çevresel faktör veya depresyon gibi durumlardır.
Teknoloji bağımlılığı nedenleri şunlardır: Çevresel faktörler, bireyin anksiyete ya da depresyon gibi altta yatan zihinsel sağlık sorunları olması, genetik faktörler, kişinin sorunlarından kaçmak için bir sığınak olarak görmesi, teknoloji bağımlılığı tedavisi gören bireylerde çok sık rastlanan bir durum, takıntılı teknoloji kullanımı üzerinde de etkili olabilecek diğer zihinsel sağlık sorunlarına da rastlanılmasıdır.
Teknoloji bağımlılığı genel olarak 4 ana başlık altında incelenir. Bu başlıklar şöyledir:
Oyun Bağımlılığı, İnternet oyun bozukluğu ya da internet oyun bağımlılığı, bireyin oyun alışkanlıkları üzerindeki kontrolünün azalması ile tanımlanır.
Video- İçerik tüketimi bağımlılığı, Video-içerik tüketimi bağımlılığında kullanıcılar çeşitli kanallarda kişisel zevklerine hitap eden sürekli bir video akışı ile karşı karşıya kalırlar. Kullanıcılar söz konusu videolarla karşılaştıkça beyinlerinden dopamin salınımı nedeniyle oluşan ödül ve zevk duygusuna bağımlı hale gelmeye başlıyorlar.
Sosyal medya bağımlılığı, Sosyal medya bağımlılığı yaşayan bireylerin ruh sağlığı ve ilişkileri olumsuz yönde etkilenir Sosyal medya bağımlılığı da davranışsal bağımlılıklar altında incelenir.
Online alışveriş bağımlılığı, Online anlık satın alma bir bağımlılık haline geldiğinde, durum birey için zorunluluk halini alır. Kompulsif alışveriş genellikle daha fazla şey edinme yönündeki derin ihtiyaçtan kaynaklanır. Kompulsif biçimde çevrimiçi alışveriş yapan bireyler, bunu üzüntü, sosyal izolasyon ve güvensizlik gibi duygularıyla başa çıkabilmek için yaparlar.
Teknoloji bağımlılığının kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde ciddi zararları söz konusudur. Ekran karşısında fazla zaman geçirilmesi nörolojik olarak beyne diğer kimyasal bağımlılıklar gibi etkide bulunur.
